قرص پنتوکسی فیلین یا ترنتال (Trental) برای بهبود جریان خون استفاده می شود و در رفع گرفتگی عضلات پا و سایر علائم بیماری عروق (بیماری مرتبط با رگ ها و شریان ها) اثرگذار است. این دارو همچنین کمک می کند تا خون، اکسیژن را به بافت ها و اندام ها منتقل کند. در این راهنما، از این دارو، مزایا و معایب، کاربردها، طریقه مصرف و… آن خواهیم گفت؛ با ما همراه باشید.
فهرست محتوا
نحوه اثرگذاری پنتوکسی فیلین
داروی Pentoxifylline در درمان بیماری های عروق محیطی کاربرد دارد و باعث افزایش جریان خون در بافت های ایسکمیک و بهبود اکسیژن رسانی بافتی در بیماران دچار به بیماری های عروق محیطی و بهبود اکسیژن رسانی کورتکس مغز و مایع مغزی نخاعی در اختلالات عروقی مغز می شود.
پنتوکسی فیلین با عبور از مسیر گوارشی، در ابتدا تحت متابولیسم کبدی قرار می گیرد. در طی ۲۴ ساعت اکثر دوز تجویزی از طریق ادرار و عمدتاً به شکل متابولیت ها دفع می شوند و کمتر از ۴% از طریق مدفوع دفع می گردد.
Pentoxifylline improves the flow of blood through blood vessels. It is used to reduce leg pain caused by poor blood circulation. Pentoxifylline makes it possible to walk farther before having to rest because of leg cramps.
پنتوکسی فیلین جریان خون را از طریق رگها بهبود میبخشد. از آن برای کاهش درد پا ناشی از گردش خون ضعیف استفاده میشود. پنتوکسیفیلین این امکان را فراهم میکند که بتوانید مسافت بیشتری را قبل از نیاز به استراحت به خاطر گرفتگی پاها راه بروید.
پنتوکسی فیلین دارویی با محوریت بهبود جریان خون و کاهش التهاب است که بیشترین کاربرد آن در بیماری های عروقی دیده می شود. این دارو به طور کلاسیک برای کاهش درد پا هنگام راه رفتن در بیماران مبتلا به بیماری عروق محیطی تجویز می شود؛ جایی که خون رسانی ناکافی عامل اصلی درد است. کاربرد مهم دیگر پنتوکسی فیلین، استفاده کمکی در نفروپاتی دیابتی است. شواهد بالینی نشان می دهند این دارو با مهار التهاب و کاهش TNF آلفا می تواند میزان پروتئینوری را کاهش دهد. سایر موارد مصرف خارج از بروشور هستند و پشتوانه قطعی انسانی ندارند.
پنتوکسیفیلین در عمل بالینی فقط در شکل خوراکی عرضه میشود و خبری از آمپول یا شربت آن در پروتکل های استاندارد نیست. شکل رایج، قرص روکش دار پیوسته رهش است که برای آزاد سازی تدریجی دارو طراحی شده تا نوسان غلظت خونی کاهش یابد و تحمل گوارشی بهتر شود. این طراحی باعث میشود اثر دارو آرام، اما پایدار باشد؛ موضوعی مهم در بیماری های عروقی مزمن. خرد کردن یا جویدن قرص، این تعادل را به هم میزند و از نظر علمی توصیه نمیشود.
برای اینکه این دارو، تاثیر خوبی روی بدن بگذارد، بهتر است که به چند نکته مهم در نحوه مصرف آن توجه کنید. ترنتال معمولا ۳ بار در هر روز همراه با غذا مصرف می شود. قرص را خرد، جویده یا نشکنید و آن را بصورت کامل ببلعید. ممکن است ۴ هفته طول بکشد تا علائم شما بهبود یابند. در صورتی که علائم پس از ۸ هفته بهبود نیافت، مصرف خود را ادامه دهید و به پزشک خود در این رابطه اطلاع دهید.
اگر فراموش کردید که دارو را در زمان مقرر خود مصرف کنید، به جای استفاده از دوز دو برابر، همان یک دوز تعیین شده را مصرف کنید و این مورد را با پزشک در میان بگذارید. در ادامه، جدولی برای مصرف درست، ارائه کردیم:
شرایط مصرف
نکته
دوز معمول
۴۰۰ میلی گرم، روزانه ۲ تا ۳ بار با فاصله ۸ تا ۱۲ ساعت
تنظیم دوز
مقدار مصرف ممکن است بر اساس شرایط بیمار تغییر کند
الزام پزشکی
مصرف دارو فقط طبق دستور پزشک توصیه می شود
زمان مناسب مصرف
بعد از غذا یا بلافاصله پس از آن برای کاهش عوارض گوارشی
روش صحیح مصرف
قرص باید کامل بلعیده شود و نباید خرد یا جویده شود
طول دوره درمان
اثر کامل دارو معمولاً پس از چند هفته تا چند ماه ظاهر می شود
مواردی که باید قبل از مصرف با پزشک در میان گذاشت
در صورتی که به پنتوکسی فیلین حساسیت دارید، یا اگر به کافئین یا تئوفیلین (الیوكوفیلین، تئو ۲۴، تئورا، اسلوبید، تئوكرون، تئولیر، یونیفیل و…) حساس هستید نباید از این دارو استفاده کنید. توجه کنید که این نکته به همراه بیماریهای پایین را با پزشک خود در میان بگذارید:
بیماری عروق کرونر (سختی شریان ها)
بیماری کبد یا کلیه
بیماری قلبی
سابقه خونریزی در مغز یا داخل چشم شما
سابقه حمله قلبی یا سکته مغزی
زخم معده یا روده
اگر از تئوفیلین استفاده میکنید
اگر اخیرا عمل جراحی داشته باشید
اگر از دارو هایی برای درمان یا پیشگیری از لخته شدن خون استفاده می کنید
عوارض پنتوکسی فیلین
در صورت وجود واکنش های آلرژیک مانند ورم کهیر، تنفس سخت، تورم صورت، لبها، زبان یا گلو با اورژانس در تماس باشید. اگر عوارض جانبی زیر در شما بوجود آمد در اولین فرصت با پزشک خود در تماس باشید:
گروه عارضه
نکات مهم
آلرژیک و ایمنی
کهیر، تورم صورت و گلو، تنگی نفس، آنافیلاکسی (اورژانسی)
قلبی و عروقی
درد قفسه سینه، تپش قلب، آریتمی، افزایش فشار خون
عصبی
خواب آلودگی، بی خوابی، لرزش، اضطراب، گیجی
گوارشی و کبدی
سوزش و درد معده، خونریزی گوارشی، افزایش آنزیم های کبدی
استفاده قرص پنتوکسی فیلین با هریک از داروهای زیر ممکن است منجر به افزایش ریسک عوارض جانبی خاصی شود:
آسنوکومارول (Acenocoumarol)
سایمتیدین (Cimetidine)
دیکومارول (Dicumarol)
تئوفیلین (Theophylline)
وارفارین (Warfarin)
اسکلوفناک (Aceclofenac)
آسمتاسین (Acemetacin)
آدنوزین (Adenosine)
آمتولمتین گواسیل (Amtolmetin Guacil)
آسپرین (Aspirin)
برمفناک (Bromfenac)
بوفکساماک (Bufexamac)
سلکوکسیب (Celecoxib)
کولین سالسیلات (Choline Salicylate)
کلونیکسین (Clonixin)
دکسی ایبوپروفن (Dexibuprofen)
دکسکتوپروفن (Dexketoprofen)
دیکلوفناک (Diclofenac)
دیفلونیسال (Diflunisal)
دیپیرون (Dipyrone)
دروکسیکام (Droxicam)
اتودولاک (Etodolac)
اتوفنامات (Etofenamate)
اتوریکوکسیب (Etoricoxib)
فلبیناک (Felbinac)
اما در برخی موارد ممکن است نیاز باشد که بیمار از هر دو قرص استفاده کند. اگر هردو دارو با هم تجویز شوند، پزشک ممکن است دوز یا دفعات مصرف یک یا هردو دارو را تغییر دهد. پس، در هر صورت، هنگام استفاده از این دارو مراقب باشید و سوالات خود را از پزشک بپرسید.
چه کسانی نباید این دارو را مصرف کنند؟
از آنجایی که پنتوکسی فیلین به طور گسترده در کبد متابولیزه می شود، استفاده از این دارو در بیماران دارای اختلال شدید کبدی توصیه نمی شود. بیماران مبتلا به آریتمی قلبی شدید باید در طول درمان تحت نظارت قرار گیرند. زنان باردار نیز نباید از این دارو استفاده کنند. سایر موارد عبارتند از:
گروه
توضیحات
اختلال کلیوی
نیاز به دوز پایین و نظارت، استفاده در اختلال شدید کلیوی توصیه نمیشود.
فشار خون پایین/لخته خون
تزریق با احتیاط، افزایش دوز باید تدریجی باشد.
آریتمی قلبی شدید
نیاز به نظارت.
اختلالات انعقادی
باید با احتیاط استفاده شود و نظارت دقیق لازم است.
زنان شیرده
تصمیم به توقف شیر دهی یا مصرف دارو بسته به اهمیت دارو برای مادر.
اطفال
استفاده در زیر ۱۸ سال توصیه نمیشود.
افراد سالخورده
نیاز به احتیاط و تنظیم دوز دقیق به علت افزایش غلظت دارو در پلاسما.
پنتوکسی فیلین دارویی است که باید با نگاه واقع بینانه مصرف شود. این دارو برای بهبود شرایط عروقی و کاهش التهاب طراحی شده است، نه درمان قطعی بیماری های زمینه ای. بسیاری از بیماران پس از شروع مصرف، انتظار بهبود سریع یا تغییر محسوس در وضعیت عمومی دارند، در حالی که اثر دارو تدریجی و وابسته به شرایط فردی است. پنتوکسی فیلین بیشتر نقش کمکی دارد و معمولاً در کنار سایر درمان ها تجویز می شود. اگر مصرف کننده بداند که این دارو قرار است علائم را کاهش دهد و روند بیماری را کندتر کند، رضایت درمانی بالاتری خواهد داشت.
چه کمکی میکند
پنتوکسی فیلین با بهبود جریان خون در عروق کوچک، می تواند شدت برخی علائم را کاهش دهد. در بیماران دچار درد پا هنگام راه رفتن، این دارو ممکن است تحمل فعالیت را افزایش دهد. در نفروپاتی دیابتی، شواهد بالینی نشان داده اند که پنتوکسی فیلین با مهار التهاب و کاهش TNF آلفا، به کاهش پروتئینوری کمک می کند. همچنین اثر ضد التهابی آن می تواند در برخی بیماری های عروقی مزمن مفید باشد. این کمک ها معمولاً تدریجی هستند و به معنای توقف کامل بیماری یا جایگزینی درمان اصلی نیستند.
احتیاط و منع مصرف
مصرف پنتوکسی فیلین برای همه افراد مناسب نیست و در برخی شرایط نیاز به احتیاط جدی دارد. این دارو می تواند بر فشار خون و سیستم انعقادی اثر بگذارد، بنابراین ارزیابی وضعیت بیمار پیش از شروع مصرف اهمیت دارد. پزشک معمولاً سابقه بیماری های قلبی، عروقی و خونریزی را بررسی می کند. مصرف خودسرانه یا ادامه دارو بدون پایش پزشکی، می تواند خطر عوارض ناخواسته را افزایش دهد. توجه به این نکات کمک می کند تا فواید دارو بیشتر و ریسک آن کمتر شود.
چه افرادی
افرادی که سابقه خونریزی فعال، سکته مغزی اخیر یا زخم های گوارشی دارند، باید با احتیاط ویژه از پنتوکسی فیلین استفاده کنند. بیماران مبتلا به مشکلات شدید قلبی یا افت فشار خون نیز نیازمند پایش دقیق هستند. در سالمندان، به دلیل حساسیت بیشتر به عوارض دارویی، تنظیم دوز اهمیت بیشتری دارد. همچنین در دوران بارداری و شیردهی، مصرف دارو فقط در صورت ضرورت و با نظر پزشک توصیه می شود.
سوالات مرتبط با پنتوکسی فیلین
آیا پنتوکسی فیلین فشار خون را پایین میآورد؟
بهطور مستقیم داروی کاهنده فشار خون نیست، اما در برخی افراد میتواند باعث افت فشار وضعیتی خفیف شود.
آیا پنتوکسی فیلین نیاز به پایش آزمایشگاهی دارد؟
در مصرف طولانیمدت، پایش CBC و در بیماران پرخطر، عملکرد کلیه توصیه میشود.
آیا قطع ناگهانی پنتوکسی فیلین خطرناک است؟
در اغلب بیماران خیر، اما قطع ناگهانی ممکن است باعث بازگشت تدریجی علائم زمینهای (مثل لنگش متناوب) شود.
آیا پنتوکسی فیلین باعث وابستگی دارویی میشود؟
خیر. پنتوکسی فیلین وابستگی جسمی یا روانی ایجاد نمیکند و قطع آن معمولاً علائم ترک ندارد.
