سونوگرافی داپلر پا

3 اسفند 1399

تغییر سرعت و میزان گردش خون در رگها می تواند نشان دهنده برخی امراض در بدن انسان باشد و بررسی سرعت و جریان خون از طریق دستگاه سونو داپلر انجام می شود، سونوگرافی داپلر یک روش غیر تهاجمی (بدون سوزن و تزریق) است که برای تخمین جریان خون از رگهای خونی به کار می رود، این دستگاه از طریق انتقال امواج صوتی فرکانس بالا (اولتراسوند) و رد شدن از سلولهای خونی، از امواج صوتی برای تشکیل تصاویر استفاده می کند، در حقیقت سونوگرافی داپلر یک روش تصویر برداری است که با استفاده از تلفیق روشهای اولتراسونیک (سونوگرافی) و همین طور تکنیک اکو پالس برای تولید نقش های رنگی بر روی تصاویری خاکستری رنگی، که از بافتها به دست می آید استفاده می کند.

در واقع هر گونه اختلالاتی مانند نازک شدن عروق پا، ایجاد لخته و … که حرکت خون را در اندام تحتانی دچار مشکل کند به عنوان گرفتگی عروق پا محسوب می شود که عوارض زیادی ایجاد می کند. روش مهم در تشخیص علت و نوع این گرفتگی سونوگرافی داپلر عروق پا می باشد.

از سونو گرافی داپلر برای تشخیص این موارد استفاده می شود

  • لخته شدن خون
  • بررسی نارسایی های وریدی و عملکرد ضعیف دریچه های خون در رگ های پا که می تواند باعث جمع شدن خون و یا مایعات در پاهای بیمار شود
  • نقص دریچه های قلب و بیماریهای مادرزادی قلبی
  • پیدا کردن عروق مسدود شده
  • بیماریهای عروق محیطی از قبیل کم شدن گردش خون در پاها
  • آنوریسم (برآمدگی توتی شکل در رگها که با کاهش ضخامت دیواره رگها و پارگی می تواند منجر به خونریزی داخلی شود)
  • محدود شدن و کم شدن جریان خون در برخی قسمتها مانند رگ گردن

انواع گرفتگی عروق پا

گرفتگی عروق پا با افزایش چربی ها، کلسترول و سایر مواد داخل و خارج دیواره سرخرگی یا سیاهرگی(پلاک) اشاره دارد که می تواند جریان خون را محدود کند. گرفتگی عروق می تواند به دلیل نازک شدن دیواره عروق نیز باشد که در نهایت منجر به مشکلات جدی شود، از جمله حمله قلبی، سکته مغزی، یا حتی مرگ شود. علائم گرفتگی عروق بستگی به محل گرفتگی عروق و نوع عروق درگیر شده در اثر گرفتگی دارد. در ادامه با برخی از انواع بیماریهای مربوط به عروق پا آشنا خواهید شد:

ترومبوز ورید عمقی

ورید ها یا با عنوان دیگر سیاهرگ ها در دستگاه گردش خون، خون را به قلب بازمیگردانند. ترومبوز ورید عمقی با عنوان اختصاری DVT لخته خونی است که معمولا در سیاهرگ عمقی پا ایجاد می شود. لخته های خونی که در سیاهرگ عمقی ایجاد می شوند به عنوان ترومبوز وریدی نیز شناخته می شوند.

DVT یا همان ترمبوز ورید عمقی گاهی در ناحیه ای که عروق از کنار عضلات ران و ساق می گذرد دچار گرفتگی می شود و یا این اتفاق در ناحیه لگن می افتد. این می تواند باعث درد و تورم در پا شود و ممکن است منجر به عوارضی مانند آمبولی ریوی شود. DVT و آمبولی ریوی با هم به عنوان ترومبوآمبولی وریدی با نام اختصاری VTE شناخته می شوند.

بیماری شریان محیطی

بیماری شریان محیطی یک از مشکلات شایع گردش خون می باشد که در آن سرخرگ ها باریک شده و باعث کاهش جریان خون به اندام های شما می شوند.

هنگامی که به بیماری شریان محیطی با نام اختصاری PAD مبتلا می شوید ، اندامهای شما – معمولاً پاها- جریان خون کافی دریافت نمی کنند. این امر باعث ایجاد علائمی می شود که مهمترین آنها درد پا هنگام راه رفتن است.

بیماری شریان محیطی معمولا نشان دهنده تجمع رسوبات چربی در سرخرگها (آترواسکلروز) میباشد. این وضعیت ممکن است باعث کاهش جریان خون به قلب ، مغز و همچنین پاها شود.

علائم DVT :

علائمی در گرفتگی عروق پا ایجاد می شود که در تشخیص نوع درگیری بسیار مهم هستند. ترومبوز ورید عمقی DVT در برخی موارد ، ممکن است علائمی نداشته باشد. در صورت بروز علائم ، می توانند شامل موارد زیر باشند:

  • درد ، تورم و حساسیت در یکی از پاها (معمولاً در عضلات ران یا ساق)
  • درد شدید در منطقه آسیب دیده
  • سیاهرگ های متورم
  • گرم بودن پوست در ناحیه لخته
  • قرمزی پوست ، به خصوص در قسمت پشت ساق
  • DVT معمولاً و نه همیشه، یک پا را تحت تأثیر قرار می دهد.
  • ممکن است وقتی پای خود را به سمت بالا و به سمت زانو خم کنید ، درد بیشتر شود.

علائم PAD :

  • گرفتگی دردناک در عضلات لگن، ران یا ساق پس از انجام فعالیت های خاص ، مانند پیاده روی یا بالا رفتن از پله
  • بی حسی یا ضعف پا
  • پوست براق روی پاها
  • سرد بودن پا بخصوص در مقایسه با پای مقابل
  • زخم انگشتان پا که بهبود نمی یابد.
  • تغییر رنگ پاها
  • ریزش مو یا کندتر رشد مو پا
  • کند شدن رشد ناخنهای پا
  • اختلال نعوظ در مردان

اگر بیماری شریان محیطی پیشرفت کند ، ممکن است خواب را مختل کند. آویزان کردن پاها روی لبه تختخواب یا راه رفتن ممکن است درد را به طور موقت تسکین دهد.

عواملی که امکان گرفتگی عروق را بالا میبرد؟

عواملی که امکان گرفتگی عروق را در بیماری شریان محیطی و ترمبوز ورید عمقی بالا میبرد، شامل: سیگار کشیدن، دیابت، چاقی ، فشار خون بالا، کلسترول بالا، افزایش سن بخصوص بعد از رسیدن به سن 50 سالگی، سابقه خانوادگی بیماری شریان محیطی ، بیماری قلبی یا سکته مغزی می باشد.

تشخیص گرفتگی عروق پا

روش های مختلفی برای تشخیص گرفتگی عروق پا وجود دارد که دو روش اصلی و مهم آزمایش خون و سونوگرافی داپلرمی باشد:

آزمایش خون

یکی از آزمایشات تشخیص گرفتگی عروق پا تعیین سطح کلسترول و قند خون است که با استفاده از آزمایش خون امکان پذیر است.

سونوگرافی داپلر

یکی از مهم ترین روش های بررسی گرفتگی عروق سونوگرافی داپلر می باشد. با سونوگرافی داپلر میتوان درجه انسداد و همچنین سرعت جریان خون در شریان‌ها را اندازه گیری کرد.

سونوگرافی داپلر از امواج صوتی برای تولید تصاویری استفاده می کند که جریان خون در شریان های پا را نشان می دهد. این تست هرگونه انسداد ناشی از ایجاد پلاک یا نازک شدن عروق را تشخیص داده و ارزیابی می کند.

در طول سونوگرافی ، پزشک یک ابزار دستی به نام مبدل را روی پوست شما قرار می دهد و امواج صوتی را تولید می کند که تصاویر رگ های خونی پا را بر روی مانیتور منتقل می کنند. این عمل 30 تا 60 دقیقه طول می کشد و هیچ دردی ایجاد نمی کند. پس از آن ، می توانید به فعالیتهای عادی خود بازگردید. زمانی که شما نتیجه‌ی سونوگرافی خود را دریافت می‌کنید و به پزشک نشان می‌دهید، پزشک مربوطه می‌تواند به‌راحتی محل لخته‌های خونی را پیدا کند یا حتی می‌توانند برخی از عروق خونی که مسدود شده‌اند را نیز بشناسند و سپس به راه‌های درمانی آن نیز مشغول شوند.

رگ های واریسی نیز رگ‌های متورمی هستند که در زیر پوست قرار گرفته‌اند و می‌توان آن‌ها را دید و یا حس کرد. این رگ‌ها در پاها ایجاد می‌شوند. برای تشخیص رگ های واریسی نیاز به معاینه و بررسی های دقیق مانند سونوگرافی داپلر وریدی و یا ونوگرافی وجود دارد.

چه کسی بیشتر از سایرین در معرض خطر لخته خون است؟

عوامل مختلفی بر لخته شدن خون تأثیر دارند. برخی از فاکتورهای خطر بخصوص افراد خاصی را بیشتر از سایرین در معرض لخته شدن خون قرار می‌دهد. احتمال بروز لخته خون با بالاتر رفتن سن افزایش می‌یابد، مخصوصاً پس از سن 65 سالگی. بستری شدن برای مدت طولانی و تروما نیز می‌تواند بطرز قابل توجهی خطر لخته شدن خون را افزایش دهد. سایر عوامل نیز می‌توانند با شدت کمتر در ایجاد لخته در خون موثر باشند. موارد زیر فاکتورهای خطر برای بروز لخته خون است:

  • مصرف قرص جلوگیری از بارداری یا مکمل‌های هورمونی
  • اضافه وزن یا چاقی
  • بارداری
  • داشتن سبک زندگی بدون تحرک
  • استعمال دخانیات
  • ابتلا به سرطان، یا بهبود یافتن از سرطان
  • وجود سابقه خانوادگی لخته خون
  • جراحی یا عدم تحرک برای مدتی طولانی

درمان گرفتگی عروق پا

دو هدف اصلی در درمان گرفتگی عروق پا و نیز درمان گرفتگی رگ پشت پا و باز شدن آن ها وجود دارد:

  • بهبود علایم مانند درد پا
  • جلوگیری از پیشرفت گرفتگی عروق و قطع خونرسانی ها برای کاهش احتمال ابتلا به سکته مغزی و سکته قلبی

روش های درمانی بر اساس نوع درگیری و علت آن انتخاب می شوند. از روش های درمانی میتوان از دارو درمانی، مواد حل کننده لخته، توانبخشی وفیزیوتراپی، الکتروتراپ، آنژیوپلاستی و … اشاره کرد. انتخاب روش درمانی مناسب طبق نظر پزشک می باشد و از هرگونه درمان های خودسرانه باید به شدت خودداری کرد.

در طول سونو داپلر چه اتفاقی می افتد؟

سونوگرافی داپلر با اندازه گیری میزان تغییر در یک فرکانس مشخص می تواند سرعت جریان خون را تخمین بزند، در طی سونوگرافی دکتر متخصص رادیولوژی با چرخاندن یک پروپ آغشته به ژل سونوگرافی، در ناحیه مورد نظر، شرایط را بررسی می کند.

این روش به عنوان یک روش جایگزین برای موارد تهاجمی مانند آنژیوگرافی انجام می شود، در روش آنژیوگرافی با تزریق یک ماده رنگی در رگهای خونی و با کمک اشعه ایکس تصویر مورد نظر نشان داده می شود.

از طریق این نوع سونوگرافی متخصص رادیولوژی می تواند متوجه صدمات و آسیبهایی بشود که به رگها و بافت اطراف آن رسیده است.

معنای نتایج بدست آمده چیست؟

پزشک معنای تصاویر بدست آمده را برای‌تان توضیح می‌دهد. اگر این سونوگرافی را به منظور تشخیص DVT انجام داده باشید، پزشک آنچه را که تصاویر در مورد جریان خون‌تان نشان می‌دهند را برای‌تان توضیح می‌دهد و شما را در مورد قدم بعدی و اقداماتی که باید انجام دهید، راهنمایی می‌کند.

چنانچه لختگی در خون‌تان مشاهده شود، ممکن است از شما خواسته شود تا طی چند روز متوالی، سونوگرافی‌های داپلر بیشتری انجام دهید تا مشخص شود که آیا لخته بزرگتر می‌شود یا نه و همچنین اینکه آیا لخته‌ی جدیدی تشکیل می‌گردد یا نه.

مزایای انجام سونوگرافی داپلر

  • ارائه یک تصویر کلی از جریان خون در قلب و یا عروق
  • تشخیص سریع دریچه ها، رگها و جریان آشفته
  • بررسی مسیر و جریان خون
  • ترکیب حجم و درصد عروق در حالت سه بعدی
  • اندازه گیری جریان خون با کمک پالس موج

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نوشته های مشابه

عفونت واژن
عفونت واژن
محلول های شستشوی زخم
محلول های شستشوی زخم
زخم مزمن
زخم مزمن