درمان زخم با روش PRP + کاربردها و نحوه انجام

درمان تخصصی انواع زخم با PRP (پلاسمای غنی از پلاکت)

روش درمانی پی‌آرپی یکی از شاخه‌های پیشرو در پزشکی بازساختی است که با بهره‌گیری هوشمندانه از فاکتورهای رشد موجود در پلاکت‌های متمرکز، روند ترمیم بافتی را فعال می‌کند. این رویکرد به عنوان درمانی کمکی در پروتکل‌های بالینی برای مدیریت انواع زخم‌های دیابتی، عروقی و آسیب‌های فشاری به کار می‌رود تا بستر سلولی آسیب‌دیده با ترشح مداوم واسطه‌های بیولوژیک از حالت رکود خارج شده و مسیر فیزیولوژیک التیام را طی نماید.

مکانیسم اثر فاکتورهای رشد پلاکت در ترمیم بافت

پلاکت‌های غلیظ پس از تزریق یا قرارگیری در بافت هدف، فاکتورهای زیستی مختلفی همچون پروتئین‌های ترشحی و سیتوکین‌های محرک را در ماتریس خارج سلولی آزاد می‌کنند. این فرآیند موجب تحریک تمایز سلولی، مهاجرت فیبروبلاست‌ها و تعدیل محیط التهابی مزمن زخم می‌شود؛ بنابراین شرایط زیستی موضع برای تکثیر سلول‌های جدید مهیا گشته و بستر گرانولاسیون جوان با کیفیت ساختاری استاندارد در لایه‌های آسیب‌دیده پی‌ریزی می‌گردد.

تحریک آنژیوژنز و ساخت عروق جدید

رگ‌زایی فیزیولوژیک پیش‌نیاز حیاتی نجات سلول‌های تحت استرس در بافت‌های کم‌خون به شمار می‌رود که پی‌آرپی با آزادسازی فاکتور رشد اندوتلیال عروقی آن را تقویت می‌کند. توسعه این مسیرهای مویرگی نوپا، جریان اکسیژن و انتقال مواد مغذی را به کانون زخم برقرار کرده و از پیشروی ایسکمی موضعی جلوگیری می‌نماید تا پایداری ساختار سلولی در روند ترمیم مداوم تضمین شود.

پلاسمای غنی از پلاکت و ترمیم بافت زخم
افزایش ۳ تا ۵ برابری غلظت پلاکت

افزایش سنتز کلاژن و مهار ترشحات زخم

عدم تعادل رطوبت و حضور ترشحات غیرطبیعی مزمن، پیوسته مانع از تکثیر لایه‌های اپیدرم و اتصال بافت‌ها می‌شود. فعال‌سازی مسیرهای پلاکتی از طریق آزادسازی فاکتورهای محرک فیبروبلاست، چینش فیبرهای کلاژن تیپ I و III را بازآرایی کرده و استحکام کششی بافت گرانوله را افزایش می‌دهد. همزمان با این روند، مهار آنزیم‌های پروتئولیتیک مخرب و تعدیل اگزودای التهابی، محیط فیزیکی بستر زخم را به تعادل فیزیولوژیک پایدار رسانده و شرایط را برای انقباض متقارن لبه‌ها و شکل‌گیری پوشش مستحکم پوستی کاملاً مهیا می‌سازد.

مراحل آماده‌سازی و تزریق کیت PRP زخم

فرآیند جداسازی و فرآوری پلاسمای غنی از پلاکت در کلینیک تخصصی بر اساس سیستم‌های استاندارد بسته (Closed System) و در بالاترین سطح استانداردهای استریلیزاسیون بالینی انجام می‌پذیرد تا کیفیت و زنده‌مانی فاکتورهای زیستی به حداکثر برسد.

۰۱

نمونه‌گیری خون و استفاده از کیت‌های اختصاصی استریل

فرآیند بالینی با دریافت ۱۰ الی ۲۰ سی‌سی خون وریدی محیطی از بیمار درون لوله‌های خلاء و کیت‌های یک‌بارمصرف مهروموم‌شده آغاز می‌گردد. به کارگیری محلول ضدانعقاد استاندارد سدیم سیترات مانع از دگرانولاسیون زودهنگام پلاکت‌ها در خارج از عروق شده و خلوص زیستی فاکتورهای رشد را تا زمان رهایش کنترل‌شده در عمق بستر زخم کاملاً دست‌نخورده حفظ می‌نماید.

۰۲

پردازش با سانتریفیوژ دو مرحله‌ای و جداسازی پلاسما

کیت نمونه درون دستگاه سانتریفیوژ تخصصی تحت شتاب گرانشی کالیبره‌شده در دو فاز چرخشی پیوسته قرار می‌گیرد. در چرخش نخست گلبول‌های قرمز فشرده ته‌نشین شده و در گام دوم، پلاسمای غنی از پلاکت متراکم با لایه حیاتی بافی‌کوت (Buffy Coat) از بخش پلاسمای کم‌پلاکت جدا می‌گردد تا محلولی با غلظت ۳ تا ۵ برابری فاکتورهای التیام‌بخش استخراج شود.

۰۳

تزریق موضعی و قرارگیری ژل فیبرین روی بستر زخم

کنسانتره پلاکتی آماده‌شده با تکنیک میکروتزریق ظریف در حاشیه اپیدرم و عمق بافت تزریق شده یا به شکل داربست فیبرینی خودساز بر کف زخم نشانده می‌شود. فعال‌سازی بیولوژیک این ساختار، ترشح مداوم فاکتورهای رشد VEGF و PDGF را آغاز کرده و باعث مهاجرت مستقیم سلول‌های فیبروبلاست و تسریع بسته شدن حاشیه‌های مزمن بافت آسیب‌دیده می‌گردد.

پی آر پی برای کدام دسته از زخم‌های مزمن موثر است؟

تزریق غلظت بالای پلاکت‌های اتولوگ با القای رگ‌زایی نوظهور (Angiogenesis) و ترشح فاکتورهای رشد فیبروبلاستی، مسیرهای بیولوژیکی متوقف‌شده در روند التیام انواع زخم‌های سرسخت و نکروتیک را مجدداً فعال می‌سازد.

کاهش ۵۰ درصدی زمان ترمیم

بهبود و بستن زخم پای دیابتی مقاوم به درمان

به دلیل آسیب‌های میکرووسکولار و نوروپاتی در بیماران دیابتی، عروق جدید تشکیل نمی‌شوند. غلظت بالای VEGF در پی آر پی موجب نئوواسکولاریزاسیون در کف زخم، غلبه بر ایسکمی موضعی و بسته شدن لبه‌های باز زخم نوروپاتیک می‌شود.

شاخص ارزیابی بالینی بافت: پروتکل ۳ جلسه‌ای
قبل از تزریق
وضعیت لبه‌ها: راکد و کدر (ایسکمیک)
پوشش اپی‌تلیال: کمتر از ۱۵٪
پس از PRP
وضعیت لبه‌ها: بسته شدن فعال حاشیه‌ها
پوشش اپی‌تلیال: ۹۲٪ ترمیم کامل
کاهش ۵۰ درصدی زمان ترمیم

اکسیژن‌رسانی به بافت گرانوله در زخم بستر (فشاری)

فشار مداوم، پرفیوژن خونی را قطع کرده و باعث مرگ بافت نرم می‌گردد. فیبرین‌ژل PRP یک ماتریکس سه‌بعدی روی بستر نکروزه تشکیل داده که با جذب لوکوسیت‌ها و اکسیژن‌رسانی عمیق، رشد بافت گرانولاسیون قرمز و سالم را تسریع می‌بخشد.

شاخص ارزیابی بالینی بافت: پروتکل ۴ جلسه‌ای
قبل از تزریق
تراکم بافت نکروز: اسلاف زرد و راکد
بافت گرانوله سالم: ۱۰٪ (کف بستر خاموش)
پس از PRP
تراکم بافت نکروز: پاکسازی کامل اسلاف
بافت گرانوله سالم: ۸۸٪ بافت گرانوله سرخ
کاهش ۵۰ درصدی زمان ترمیم

بازسازی اسکار و ترمیم سریع زخم‌های سوختگی و جراحی

در سوختگی‌ها و برش‌های جراحی تاخیری، فاکتورهای TGF-β و PDGF جهت‌دهی فیبرهای کلاژن تیپ I و III را منظم می‌سازند. این عملکرد ساختاری مانع از تشکیل اسکارهای هیپرتروفیک، کلوئید و کشیدگی‌های ناخوشایند پوستی می‌شود.

شاخص ارزیابی بالینی بافت: پروتکل ۳ جلسه‌ای
قبل از تزریق
آرایش کلاژن: بی‌نظم و فیبروز متراکم
انعطاف و یکنواختی: ۲۰٪ کشیدگی شدید
پس از PRP
آرایش کلاژن: همگن و فلت‌شده
انعطاف و یکنواختی: ۹۵٪ هم‌سطح پوست سالم
مزیت‌های انحصاری سلول‌درمانی اتولوگ

مزایای درمان بیولوژیک زخم با پلاکت‌های اتولوگ

بهره‌گیری از توان بیولوژیک خود ارگانیسم جهت القای فرایند بازسازی بافتی، بالاترین ایمنی ایمونولوژیک و بیشترین سرعت رگ‌زایی را بدون عوارض جانبی تضمین می‌کند.

۱۰۰٪ اتولوگ

درمان با خون خود فرد بدون ریسک انتقال بیماری و آلرژی

از آنجا که پلاسمای غنی از پلاکت مستقیماً از خون خود بیمار استخراج می‌شود، احتمال پس‌زدگی ایمنی، واکنش‌های آنافیلاکتیک و انتقال پاتوژن‌های خونی صفر مطلق است.

حداقل تهاجم

تکنیک کاملاً استریل، غیرتهاجمی و با حداقل احساس درد

فرایند فرآوری درون کیت‌های تخصصی بسته و بدون تماس با هوای آزاد انجام شده و تزریق با میکرو‌نیدل‌های مخصوص و بی‌حسی موضعی بدون نیاز به بستری صورت می‌گیرد.

حفاظت زیستی سپر ارگانیک PRP
مقرون‌به‌صرفه

کاهش محسوس هزینه و بی‌نیازی از دبریدمان جراحی

با تحریک فاگوسیتوز و اتولیز طبیعی بافت‌های مرده، نیاز به جراحی‌های مکرر و دبریدمان در اتاق عمل منتفی شده و هزینه‌های بستری بیمارستان را تا ۶۰٪ تقلیل می‌دهد.

تسریع رگ‌زایی

آزادسازی آبشاری فاکتورهای رشد برای التیام دائمی

با آزادسازی مداوم فاکتورهای VEGF و TGF-β تا ۷ روز پس از تزریق، پایداری جریان خون مویرگی در بستر بافت حفظ شده و از بازگشت مجدد و عود زخم جلوگیری می‌کند.

پروتکل ایمنی و غربالگری بالینی

شرایط منع مصرف و موانع تزریق پی آر پی

اگرچه PRP روشی اتولوگ و بی‌خطر است، اما ارزیابی هماتولوژیک و بیولوژیک بیمار قبل از شروع دوره درمان جهت اثربخشی قطعی و جلوگیری از تداخلات دارویی ضرورت تام دارد.

نیاز به مدیریت دارویی

اختلالات انعقادی خون و مصرف داروهای رقیق‌کننده

کاهش شدید تعداد پلاکت‌ها (ترومبوسیتوپنی زیر ۵۰ هزار) یا مصرف فعال داروهای ضد انعقاد قوی مانع از عملکرد فیبرینی PRP می‌شود. در این موارد، پایش آزمایشگاهی و اصلاح موقت داروها زیر نظر پزشک الزامی است.

منع مصرف مطلق موضعی

وجود عفونت فعال در بستر زخم یا تومورهای بدخیم

تزریق در زخم دارای عفونت حاد درمان‌نشده (سلولیت موضعی یا استئومیلیت) تا زمان پاکسازی کامل با آنتی‌بیوتیک ممنوع است. همچنین در ضایعات نئوپلاستیک و بدخیمی‌های موضعی نباید فاکتورهای رشد تزریق گردند.

ارزیابی تخصصی آزمایشگاهی

بیماری‌های خودایمنی پیشرفته و کم‌خونی‌های شدید

سطح هموگلوبین کمتر از ۱۰ g/dL یا ابتلا به لوپوس و بیماری‌های کلاژن واسکولار فعال، کیفیت فاکتورهای زیستی پلاسما را کاهش می‌دهد. در کلینیک دنیای زخم ابتدا وضعیت سیستمیک بیمار بهینه‌سازی می‌شود.

چک‌لیست سلامت

ارزیابی آمادگی پیش از اولین جلسه تزریق

برای مشاهده معیارهای بررسی بالینی روی هر بخش کلیک نمایید:

۱. آزمایش خون روتین (CBC & Platelet Count)
شمارش کامل سلول‌های خونی بررسی می‌شود تا اطمینان حاصل گردد غلظت پلاکت خون تام برای استخراج دوز مؤثر فاکتورهای رشد مناسب است.
✔ وضعیت مجاز: پلاکت بالای ۱۵۰,۰۰۰ در میکرولیتر
۲. قطع داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs)
داروهایی نظیر آسپرین، ایبوپروفن، ژلوفن یا ناپروکسن فعالیت پلاکتی را مهار می‌کنند. توصیه می‌شود با هماهنگی پزشک، حداقل ۴۸ تا ۷۲ ساعت قبل از تزریق متوقف شوند.
✔ وضعیت مجاز: عدم مصرف در ۳ روز منتهی به ویزیت
۳. وضعیت هیدراتاسیون و تغذیه قبل از خون‌گیری
نوشیدن حجم کافی آب در ۲۴ ساعت قبل از جلسه باعث افزایش کیفیت حجم پلاسما و سهولت جداسازی لایه بافی‌کوت (Buffy Coat) در سانتریفیوژ می‌گردد.
✔ وضعیت مجاز: مصرف ۶ تا ۸ لیوان آب قبل از جلسه
۴. عدم وجود تب یا علائم بیماری‌های ویروسی حاد
در صورت ابتلا به سرماخوردگی، کووید، یا تب ناشناخته، روند بازسازی متوقف شده و بهتر است نوبت تزریق به مدت یک هفته به تعویق بیفتد.
✔ وضعیت مجاز: دمای نرمال بدن و سلامت عمومی پایدار
ℹ
مشاوره تخصصی ویزیت اول: تمام موارد فوق در اولین جلسه معاینه بالینی در «دنیای زخم» توسط تیم پزشکی بررسی و تایید می‌گردند.
راهنمای بالینی مراجعین

پاسخ به سوالات متداول درباره اثربخشی و هزینه PRP زخم

پاسخ‌های شفاف و تخصصی پزشکان کلینیک «دنیای زخم» به مهم‌ترین پرسش‌های شما پیش از آغاز فرآیند درمان

۰۱

تعداد جلسات مورد نیاز برای بسته‌شدن کامل زخم

پاسخ درمانگر: به طور میانگین ۲ الی ۵ جلسه با فواصل زمانی ۱۴ تا ۲۱ روز مورد نیاز است. بسته به وسعت زخم دیابتی، عروقی یا فشاری و با کنترل دقیق قند خون، سرعت بازسازی در هر جلسه پایش می‌شود.
۰۲

مراقبت‌های حیاتی پانسمان پس از تزریق موضعی

پاسخ درمانگر: تا ۴۸ ساعت پانسمان بیولوژیک اولیه نباید باز شود و باید کاملاً خشک بماند تا داربست فیبرینی پایدار گردد. استفاده از مواد محرک نظیر بتادین اکیداً ممنوع بوده و شستشو صرفاً با سرم نرمال‌سالین مجاز است.
۰۳

مقایسه اثربخشی پی‌آرپی در مقایسه با پانسمان نوین

پاسخ درمانگر: پانسمان‌های نوین رطوبت بهینه را حفظ می‌کنند اما فاقد سیگنال سلولی هستند. پی‌آرپی با آزادسازی غلظت بالای PDGF و VEGF مستقیماً بافت مرده را به فاز رگ‌زایی برمی‌گرداند. ترکیب این دو، استاندارد طلایی درمان است.
۰۴

آیا تزریق PRP در بستر زخم دردناک است؟

پاسخ درمانگر: خیر؛ قبل از تزریق از لیدوکائین موضعی استفاده شده و تزریق با سرسوزن‌های بسیار ظریف گیج ۳۰ صورت می‌گیرد. بیشتر بیماران تنها فشار خفیفی را در لبه‌های زخم احساس می‌کنند.
۰۵

چه مدت پس از اولین جلسه علائم بهبودی ظاهر می‌شود؟

پاسخ درمانگر: معمولاً ظرف ۷ تا ۱۰ روز بافت گرانولاسیون سالم (گوشت نو صورتی و پرخون) شکل گرفته و ترشحات عفونی و بوی نامطبوع زخم به میزان چشمگیری برطرف می‌شود.
۰۶

امکان انجام تزریق پی‌آرپی زخم در منزل وجود دارد؟

پاسخ درمانگر: بله؛ برای بیمارانی که محدودیت حرکتی دارند، کارشناسان کلینیک با تجهیزات سانتریفیوژ پرتابل و کیت‌های استریل، فرآیند را با استانداردهای بیمارستانی در منزل انجام می‌دهند.
پشتیبانی ۲۴ ساعته

بررسی رایگان پرونده و تصاویر زخم

تصویر زخم را برای کارشناسان ارسال فرمایید تا امکان‌پذیری درمان، تخمین هزینه و تعداد جلسات توسط پزشک تعیین شود.

  • ✓ بررسی و پاسخ اولیه زیر ۲ ساعت
  • ✓ ویزیت و درمان تخصصی در مطب و منزل
  • ✓ استفاده از کیت‌های دارای تاییدیه غذا و دارو
مشاوره مستقیم با درمانگر زخم ۰۹۱۲۰۹۴۴۶۰۹
مشاوران کلینیک هم‌اکنون آماده پاسخگویی هستند
استاد مهدی محمدی اصل
متخصص درمان زخم و بنیان‌گذار دنیای زخم

تحصیلات و سوابق استاد مهدی محمدی اصل

  • عضو انجمن زخم اروپا (EWMA)
  • عضو اتحادیه جهانی درمانگران زخم، استومی و بی‌اختیاری (WCET)
  • مدیر و موسس «دنیای زخم» (بزرگ‌ترین مرکز مدیریت و درمان زخم کشور)
  • مدیر آموزش کمپانی کلوپلاست دانمارک (Coloplast) | ۱۳۹۳ – ۱۳۹۵
  • مدیر دپارتمان آموزش طب‌آموز | ۱۳۹۹ – ۱۴۰۰
  • مسئول گروه تحقیقات درمان زخم پای دیابتی | دانشگاه علوم پزشکی تهران (۱۳۹۱ – ۱۳۹۴)
  • دارای مدرک مهارتی درمان زخم و پانسمان‌های نوین از دانشگاه تهران

پزشکان متخصص و مشاوران بالینی دنیای زخم

دکتر انسیه عرب‌ساغری
متخصص بیماری‌های عفونی و گرمسیری
دکتر مولایی
متخصص قلب و عروق
دکتر منیژه دزفولی‌نژاد
متخصص بیماری‌های عفونی و گرمسیری

دیدگاهتان را بنویسید