وکیوم تراپی زخم (درمان با فشار منفی یا NPWT) روشی است که در آن یک پانسمان فومی روی زخم قرار می‌گیرد، با فیلم شفاف کاملاً آب‌بندی میشود و از طریق لوله به پمپ متصل می‌گردد. پمپ با ایجاد فشار منفی کنترل‌شده، ترشحات و مواد مضر را از سطح زخم خارج میکند و در یک سیستم بسته نگه می‌دارد تا شرایط ترمیم بافت بهتر شود.
وکیوم تراپی یک روش درمانی مدرن برای ترمیم زخمهای حاد و مزمن است. در این روش بیمار می‌تواند در حرکت باشد و حتی درمان را در خانه ادامه دهد. اجزای اصلی سیستم عبارتند از:
فوم به‌دلیل منافذ باز، فشار منفی را یکنواخت در سطح زخم پخش میکند. خاصیت هیدروفوب (آب‌گریز) فوم باعث میشود ترشحات در آن نمانند و از میان منافذ به سمت لوله و مخزن هدایت شوند. نتیجه چند اثر هم‌زمان است:
میزان اثربخشی به نوع زخم، آماده‌سازی بستر و رعایت پروتکل بستگی دارد و تصمیم نهایی با پزشک است.
در نواحی نزدیک عروق خونی، ارگانهای داخلی و تاندون‌ها، این بافت‌ها باید در صورت امکان با فاشیا یا بافت نرم مجاور پوشانده شوند یا از پانسمان و لایه تماسی محافظ استفاده شود.
اگر عروق و اعصاب نزدیک استخوان شکسته با لبه تیز باشند، خطر آسیب وجود دارد و این بافت‌ها باید از لبه استخوان محافظت شوند.
در بیماران پرخطر از نظر خونریزی، درمان فقط زیر نظر پزشک و با پایش دقیق انجام شود.
مراحل نصب، چه در کلینیک و چه بر بالین بیمار در منزل، طبق پروتکل‌های ایمنی زیر انجام میشود:
بررسی پالس‌های شریانی و اکسیژن‌رسانی بافت برای اطمینان از آمادگی زخم برای درمان فشار منفی.
برداشتن اسلاف زرد، بافت نکروتیک و بقایای پانسمان قبلی تا رسیدن به کف زنده و قرمز زخم. بافت مرده مانع تشکیل بافت ترمیمی میشود.
برش فوم متناسب با حفره زخم، بدون تماس با پوست سالم و بدون فشردن فوم. در صورت نیاز از فوم نقره‌دار یا لایه سیلیکونی محافظ عروق استفاده میشود.
پوشاندن ناحیه با فیلم شفاف ضدآب به‌طوری که هیچ نشت هوایی نباشد. کنترل نشتی در تمام طول درمان ضروری است.
اتصال لوله به مخزن، تنظیم فشار متناسب با زخم و تحمل بیمار، و آموزش نگهداری دستگاه و علائمی که باید گزارش شود.
فشار را پزشک بر اساس وضعیت زخم تعیین میکند و معمولاً با گامهای ۲۵ میلیمتر جیوه تغییر میکند. فشار استاندارد و رایج حدود ۱۲۵ mmHg است. مقدار دقیق باید طبق دستور پزشک و دستورالعمل سازنده دستگاه باشد.
| دلیل کاهش فشار | توضیحات بالینی |
|---|---|
| درد و ناراحتی غیرقابل کنترل | بیمار با وجود مسکن همچنان درد شدید دارد. |
| بیماران سالمند یا با تغذیه نامناسب | پوست و بافت حساس‌تر است و ممکن است فشار بالا را تحمل نکند. |
| خطر خونریزی در سطح زخم | در صورت احتمال خونریزی، کاهش فشار توصیه میشود. |
| رشد بیش از حد بافت گرانوله | برای جلوگیری از تحریک بیش از حد و رشد غیرطبیعی بافت. |
بافت نکروتیک باید پیش از شروع درمان برداشته شود، وگرنه به بافت سالم فشار می‌آورد و مانع ترمیم میشود.
نشتی هوا از زیر درپ باید دائماً کنترل و در صورت آلارم برطرف شود.
فوم نباید با فشار داخل زخم گذاشته شود.
دستگاه باید حداقل ۲۲ ساعت از ۲۴ ساعت در جریان باشد.
اگر پوست اطراف زخم نازک یا حساس است، پیش از چسباندن درپ باید با چسب یا پوشش محافظ مخصوص حفاظت شود.
هزینه وکیوم تراپی بر اساس یک پکیج درمانی شامل اجزای مختلف محاسبه میشود و عدد ثابتی برای همه بیماران ندارد. چهار عامل اصلی تعیین‌کننده هزینه:
میزان فوم و درپ مصرفی برای عایق‌سازی.
فوم معمولی پلی‌اورتان یا فوم تخصصی نقره‌دار.
در مرکز یا اعزام کارشناس به منزل بیمار.
دبریدمان جراحی یا لایه‌های تماسی محافظ عروق.
برای برآورد دقیق، ابتدا زخم ارزیابی میشود و سپس هزینه هر جلسه و کل دوره اعلام می‌گردد.
مرکز دنیای زخم پس از هر جلسه تعویض پانسمان، فاکتور رسمی با مهر معتبر پزشک و شرح کامل اقدامات بالینی و تجهیزات مصرفی ارائه می‌دهد تا بتوانید هزینه‌ها را از بیمه‌های طرف قرارداد خود دریافت کنید. پذیرش نهایی با شرکت بیمه است.
زخمهای پوشیده از بافت مرده یا اسکار (پیش از دبریدمان)، عفونت استخوان درماننشده، فیستولهای غیرارودی و بررسینشده، زخمهای بدخیم، و قرار دادن فوم مستقیم روی عروق، اعصاب و ارگانهای بدون پوشش.
فشار استاندارد حدود ۱۲۵ میلیمتر جیوه است. پزشک بر اساس نوع زخم و تحمل بیمار آن را معمولاً با گامهای ۲۵ میلیمتر جیوه تنظیم میکند و مقدار دقیق باید طبق دستور پزشک و دستورالعمل دستگاه باشد.
معمولاً هر ۴۸ تا ۷۲ ساعت. در زخمهای عفونی یا پرترشح فاصله تعویض کوتاهتر است و طبق نظر پزشک تعیین میشود.
فوم باید از روی زخم برداشته شود و زخم با پانسمان معمولی پوشانده شود، سپس با مرکز درمانی تماس بگیرید.
معمولاً تحملپذیر است. اگر درد با مسکن کنترل نمیشود، پزشک ممکن است فشار را کاهش دهد یا لایه تماسی را تغییر دهد.
بله، با ارزیابی اولیه، آموزش بیمار و پیگیری منظم توسط کادر درمان.
